Printerdriver

Een printerdriver (ook wel printerstuurprogramma of print driver) is de software die de vertaling verzorgt tussen je computer en je printer: hij zet een document om in de precieze commando’s die dat specifieke printermodel begrijpt, zodat de tekst en afbeeldingen op papier komen zoals bedoeld. Zonder printerdriver weet je apparaat simpelweg niet hoe het met de printer moet praten. In dit artikel leggen we rustig uit hoe een printerdriver werkt, waarom hij vaak voor gedoe zorgt, en hoe je met cloud print-management van al dat driver-beheer afkomt.

Hoe werkt een printerdriver?

Als je op “Afdrukken” klikt, gebeurt er onder de motorkap veel. Je programma (Word, een browser, een boekhoudpakket) maakt een digitale versie van de pagina. Die versie is nog niet leesbaar voor de printer, want elke printer werkt met een eigen “taal”. De printerdriver is de tolk daartussen.

De driver doet grofweg drie dingen. Ten eerste rendert hij de pagina: hij rekent uit hoe letters, lijnen en kleuren precies op het vel moeten staan. Ten tweede vertaalt hij dat naar een printertaal zoals PCL of PostScript — de instructies die de printer daadwerkelijk snapt. Ten derde geeft de driver je toegang tot de functies van het apparaat: dubbelzijdig printen, nieten, de juiste papierlade kiezen of in kleur versus zwart-wit afdrukken.

Traditioneel is een driver modelspecifiek: een driver voor een Konica Minolta bizhub is een andere dan die voor een HP of een Canon. Daarom moet een beheerder voor elk printermodel de juiste driver installeren, up-to-date houden en op elke werkplek uitrollen. Bij Windows loopt dat vaak via een printserver die de drivers centraal klaarzet en naar de pc’s duwt.

Er bestaan verschillende soorten drivers. Een modelspecifieke driver ondersteunt alle knoppen van één apparaat. Een universele driver (bijvoorbeeld een universal print driver van een fabrikant) werkt met een hele reeks modellen van dat merk. En sinds kort is er driverless printen via de open IPP-standaard (Internet Printing Protocol) en Mopria: Windows en de meeste besturingssystemen hebben daarvoor een ingebouwde klasse-driver, waardoor je geen aparte driver per printer meer hoeft te installeren.

Waarom printerdrivers ertoe doen (en vaak schuren)

Een goede driver is onzichtbaar: je print en het werkt. Maar juist rond drivers ontstaan in de praktijk de meeste printproblemen. De belangrijkste punten op een rij:

• Betrouwbaarheid: een verkeerde of verouderde driver zorgt voor vastlopers, vreemde tekens of jobs die blijven hangen in de wachtrij.
• Beheerlast: tientallen modellen betekent tientallen drivers, elk met eigen updates en compatibiliteitsissues bij een nieuwe Windows-versie.
• Veiligheid: drivers draaien met hoge rechten. Kwetsbaarheden zoals de bekende PrintNightmare-lekken zaten juist in de Windows-printcomponenten.
• Uitrol: op elke nieuwe laptop de juiste drivers en wachtrijen krijgen kost tijd, zeker bij thuiswerkers buiten het kantoornetwerk.
• Toekomstbestendigheid: Microsoft bouwt de klassieke V3/V4-drivers stap voor stap af ten gunste van de IPP-klasse-driver, dus modelspecifieke drivers worden langzaam een aflopende zaak.

Modelspecifiek vs. universeel vs. driverless

Niet elke aanpak past bij elke organisatie. Deze tabel zet de drie manieren naast elkaar zodat je snel ziet wat het verschil is.

De trend is duidelijk: weg van tientallen modelspecifieke drivers, richting een driverless of centraal beheerde aanpak. Cloud print-management maakt dat mogelijk zonder dat je functionaliteit inlevert.

In de praktijk: twee voorbeelden

Voorbeeld 1 — een middelbare school. Op een school met honderden laptops en wisselende gebruikers was elke nieuwe printer een klus: driver zoeken, testen, uitrollen. Na de overstap naar cloudprinten hoeft de systeembeheerder geen drivers meer per apparaat te installeren. Leerlingen en docenten sturen hun printopdracht naar de cloud en halen die op bij een willekeurige printer met hun pas. De IT’er beheert alles vanuit één dashboard, in plaats van rond te lopen met USB-sticks vol drivers.

Voorbeeld 2 — een zorginstelling. Bij een zorgorganisatie stonden gevoelige patiëntgegevens soms te lang in de wachtrij of kwamen ze op de verkeerde printer terecht — deels door driverstoringen. Met een cloudoplossing en secure print release worden documenten pas geprint als de medewerker zich bij het apparaat identificeert. Minder drivergedoe én betere naleving van privacyregels, precies wat je in de zorg wilt.

Van printerdrivers naar cloudprinten

Bij Cloudprinten.nl helpen we organisaties om van het eeuwige driver- en printserverbeheer af te komen. Met serverloos printen verdwijnt de printserver als centrale drivermachine, en dankzij follow-me printen haal je je opdracht op bij elke printer die je uitkomt. Onze cloudprint-oplossingen zoals Printix en PaperCut nemen het driver- en wachtrijbeheer grotendeels uit handen: drivers worden centraal beheerd of overbodig, en gebruikers printen zonder gedoe. Twijfel je of cloudprinten iets voor jou is? Bekijk dan ons stappenplan om de printserver te vervangen.

Verwante termen

• Driverless printing
• Universele printerdriver (universal print driver)
• Cloudprinten

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een printerdriver en firmware?

Een printerdriver draait op je computer en vertaalt je document naar printercommando’s. Firmware is de interne software in de printer zelf die het apparaat laat functioneren. De driver praat dus met de firmware, maar ze zijn niet hetzelfde en worden ook los van elkaar bijgewerkt.

Heb ik nog printerdrivers nodig met cloudprinten?

Meestal veel minder of helemaal niet. Cloudoplossingen leunen op driverless printen via IPP of op centraal beheerde drivers, zodat je niet langer op elke werkplek een aparte driver per printer hoeft te installeren en updaten. Het beheer verschuift naar één cloudconsole.

Waarom veroorzaken drivers zo vaak printproblemen?

Omdat er per model een aparte driver is die compatibel moet blijven met elke OS-update. Een verouderde of verkeerd geïnstalleerde driver leidt snel tot vastgelopen jobs of foutmeldingen. Hoe minder losse drivers je beheert, hoe minder van dit soort storingen.

Werkt driverless printen met al mijn printers?

Driverless printen werkt met printers die de IPP- en Mopria-standaard ondersteunen, en dat zijn vrijwel alle moderne netwerkprinters en multifunctionals. Voor heel specifieke afwerkingsopties kan soms nog een beheerde driver nodig zijn, maar voor dagelijks printen is een aparte driver zelden meer vereist.