NEN 7510
NEN 7510 is de Nederlandse norm voor informatiebeveiliging in de zorg: hij beschrijft hoe zorgorganisaties de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van gezondheidsinformatie beschermen via een gestructureerd managementsysteem (ISMS). Je komt de term ook tegen als “NEN 7510-norm”, “informatiebeveiligingsnorm zorg” of simpelweg “de 7510”. De norm is de zorgspecifieke vertaling van de internationale standaarden ISO/IEC 27001 en ISO/IEC 27002, opgesteld door NEN (het Nederlands Normalisatie-instituut). Kort gezegd: waar ISO 27001 algemeen geldt voor elke organisatie, vertaalt NEN 7510 diezelfde principes naar de gevoelige wereld van patiëntgegevens, medische dossiers en zorgcommunicatie. En ja, printen valt daar gewoon onder.
Hoe werkt het?
NEN 7510 draait niet om één technische maatregel, maar om een aanpak. De kern is een ISMS (Information Security Management System): een managementsysteem waarmee je informatiebeveiliging planmatig regelt, meet en blijft verbeteren. Denk aan de bekende plan-do-check-act-cyclus. Je brengt risico’s in kaart, bepaalt welke maatregelen nodig zijn, voert ze uit, controleert of ze werken en stuurt bij.
De norm bestaat uit twee delen. NEN 7510-1 beschrijft het managementsysteem zelf en volgt grotendeels de structuur van ISO/IEC 27001. NEN 7510-2 bevat de aanvullende, praktische beheersmaatregelen die specifiek op de zorg zijn toegesneden. De meest recente versie, NEN 7510-1:2024, is in december 2024 gepubliceerd en sluit aan op ISO/IEC 27001:2022 en 27002:2022.
Alles draait om drie kernwaarden, ook wel de CIA-driehoek genoemd: vertrouwelijkheid (alleen bevoegden zien de gegevens), integriteit (gegevens kloppen en worden niet ongemerkt gewijzigd) en beschikbaarheid (de juiste zorgverlener heeft de gegevens op het juiste moment). Voor een uitgeprint patiëntendossier betekent vertrouwelijkheid bijvoorbeeld: het ligt niet urenlang onbeheerd in de uitvoerlade waar iedereen het kan meenemen.
Waarom NEN 7510 belangrijk is
- Wettelijke basis. Via de zorgplicht (onder meer de WGBO en de Wet aanvullende bepalingen verwerking persoonsgegevens in de zorg) worden zorgaanbieders geacht NEN 7510 toe te passen. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd hanteert de norm als toetssteen.
- AVG-fundament. Medische gegevens zijn “bijzondere persoonsgegevens” met extra bescherming. NEN 7510 helpt je aantoonbaar aan die eisen te voldoen.
- Aantoonbaarheid. Een certificaat of audit laat aan patiënten, ketenpartners en toezichthouders zien dat je beveiliging op orde is.
- Minder datalekken. Gestructureerde maatregelen verkleinen de kans op verloren dossiers, verkeerd bezorgde prints en ongeautoriseerde toegang.
- Vertrouwen. Patiënten delen gevoelige informatie. Aantoonbare beveiliging is de basis van dat vertrouwen.
NEN 7510 vergeleken met verwante normen
NEN 7510 staat niet op zichzelf. Om het overzicht te bewaren, zet je de norm naast de standaarden waar hij aan raakt.
| Norm/kader | Waar gaat het over? | Voor wie? |
|---|---|---|
| NEN 7510 | Informatiebeveiligingsmanagement in de zorg (ISMS + zorgspecifieke maatregelen) | Zorgaanbieders in Nederland |
| ISO/IEC 27001 | Algemene, internationale norm voor informatiebeveiliging | Elke organisatie, sectoronafhankelijk |
| NEN 7512 | Vertrouwensbasis voor gegevensuitwisseling tussen zorgpartijen | Zorgketens |
| NEN 7513 | Logging: vastleggen wie welke gegevens raadpleegt | Zorgaanbieders |
| AVG | Wettelijke bescherming van persoonsgegevens | Iedereen die persoonsgegevens verwerkt |
Kort samengevat: ISO 27001 is de generieke basis, NEN 7510 is de zorgvariant daarvan, en NEN 7512 en 7513 vullen aan op respectievelijk gegevensuitwisseling en logging. De AVG is de wet die er als paraplu overheen ligt.
In de praktijk
Voorbeeld 1 – Een ziekenhuis. Op een drukke verpleegafdeling printen artsen en verpleegkundigen dossiers, medicatielijsten en ontslagbrieven. Zonder maatregelen belanden die documenten meteen in de uitvoerlade van een gedeelde printer – met patiëntnamen en diagnoses in het volle zicht. Onder NEN 7510 richt de IT-afdeling secure print release in: een print komt pas uit het apparaat als de medewerker zich bij de printer identificeert met een badge of pincode. Zo blijft er geen gevoelig papier onbeheerd liggen en zijn prints altijd herleidbaar tot een persoon.
Voorbeeld 2 – Een huisartsenpraktijk of GGZ-instelling. Een kleinere zorgorganisatie met meerdere locaties wil niet op elke vestiging een eigen printserver beheren, maar heeft wel dezelfde beveiligingseisen. Met een cloudgebaseerde printoplossing en follow-me printing stuurt een medewerker een print naar één veilige wachtrij en haalt die op bij elke printer op elke locatie – na authenticatie. De centrale logging laat achteraf precies zien wie wat wanneer heeft geprint, wat helpt bij een audit en bij een eventueel datalekonderzoek.
NEN 7510 en veilig printen via de cloud
Printen is een blinde vlek in veel beveiligingsplannen, terwijl juist daar patiëntgegevens fysiek de deur uit gaan. Cloud print-management helpt je de eisen van NEN 7510 concreet in te vullen – zonder gedoe met kwetsbare printservers. Kijk eens naar wat secure print release en follow-me printing voor je afdeling kunnen betekenen.
Wat cloudprinten bijdraagt aan een NEN 7510-conforme werkwijze:
- Geen onbeheerde prints dankzij authenticatie bij het apparaat – zie ook onze uitleg over beveiligd printen in organisaties.
- Volledige logging van printopdrachten, wat aansluit op de logging-eisen rond NEN 7513 en de AVG bij printen.
- Minder kwetsbare infrastructuur door serverloos printen in plaats van lokale printservers die je zelf moet patchen en beveiligen.
- Bewezen oplossingen voor de zorg via ons overzicht van cloudprint voor de zorgsector.
Zo maak je van printen geen zwakke schakel, maar juist een aantoonbaar beveiligd onderdeel van je informatiebeveiligingsbeleid.
Verwante termen
Veelgestelde vragen
Is NEN 7510 verplicht?
NEN 7510 is niet als aparte wet vastgelegd, maar via de zorgplicht en aanvullende wetgeving worden zorgaanbieders wel geacht de norm toe te passen. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd toetst er op. In de praktijk komt het er dus op neer dat je er niet omheen kunt als je met medische persoonsgegevens werkt.
Wat is het verschil tussen NEN 7510 en ISO 27001?
ISO 27001 is de algemene, internationale norm voor informatiebeveiliging. NEN 7510 is daarvan de Nederlandse zorgvariant: dezelfde managementsysteem-basis, maar met extra beheersmaatregelen die specifiek op de zorg zijn afgestemd. Wie al ISO 27001 heeft, heeft een flinke voorsprong richting NEN 7510.
Valt printen echt onder NEN 7510?
Ja. Elke plek waar patiëntgegevens worden verwerkt, opgeslagen of verspreid valt onder de norm – en dat is inclusief de printer. Onbeheerde uitdraaien, niet-herleidbare prints en onbeveiligde printservers zijn concrete risico’s die je met print-management afdekt.
Helpt cloudprinten bij het behalen van NEN 7510?
Cloud print-management levert geen certificaat, maar vult wel belangrijke maatregelen concreet in: authenticatie bij de printer, logging van opdrachten en het wegnemen van kwetsbare lokale printservers. Zo lever je bewijs dat je printomgeving aantoonbaar veilig is ingericht.