XPS (XML Paper Specification)
XPS (XML Paper Specification) is een open, vast documentformaat van Microsoft dat een pagina precies vastlegt zoals hij bedoeld is: tekst, afbeeldingen en opmaak blijven identiek, ongeacht op welk apparaat of welke printer je het bekijkt. Je kunt het zien als de Microsoft-tegenhanger van PDF. Het werd geïntroduceerd met Windows Vista in 2007 en in 2009 door Ecma International vastgelegd als de internationale standaard ECMA-388. Voor jou als beheerder is XPS vooral relevant omdat Windows het achter de schermen gebruikt bij het afdrukken.
Hoe werkt XPS?
Een XPS-bestand beschrijft de opbouw en het uiterlijk van elke pagina in XML-markup, samen met de regels om die pagina te tonen of te printen. Daardoor is het een zogeheten fixed-layout formaat: de positie van elke letter en afbeelding ligt vast en verschuift niet. Technisch is een XPS-bestand eigenlijk een ZIP-archief dat de pagina’s, lettertypen en afbeeldingen bundelt.
Binnen Windows speelt XPS ook een rol als spool-formaat en als page description language. Wanneer je een document naar de printer stuurt, kan Windows het via de XPS-printpijplijn (de XPS Document Writer of het XPSDrv-model) omzetten voordat het naar het apparaat gaat. Dit staat los van het klassieke bestand met de extensie .xps of .oxps (de latere OpenXPS-variant) dat je handmatig opslaat.
De voordelen op een rij
- Vaste opmaak: wat je ziet, is wat er uit de printer komt.
- Open en royaltyvrij gedocumenteerd, vastgelegd als ECMA-388-standaard.
- Geoptimaliseerd voor hoogwaardige afdrukkwaliteit.
- Platformonafhankelijk te bekijken, zonder de originele software.
- Diep geïntegreerd in Windows, dus geen extra tooling nodig.
XPS in de praktijk
Stel: een school gebruikt Windows-werkplekken en leraren printen lesmateriaal met veel plaatjes en kaders. Zonder een vast formaat schuift de opmaak soms op een andere printer. Omdat Windows de printopdrachten via de XPS-pijplijn verwerkt, blijft de pagina er op elk toestel hetzelfde uitzien. Werkt de school met serverloos printen, dan wordt die opdracht netjes en betrouwbaar afgeleverd, zonder dat de systeembeheerder per printer aan de opmaak hoeft te sleutelen.
XPS en cloudprinten
Bij moderne cloudprint-oplossingen hoef je je meestal geen zorgen te maken over het onderliggende formaat. Software als Printix en PaperCut verwerken de printdata voor je en zorgen dat de opdracht bij de juiste printer terechtkomt, of dat nu via XPS, PDF of een driverloze route loopt. Wil je begrijpen hoe die driverkant werkt, lees dan ook wat driverless printing is. Zo houd je de techniek onder de motorkap en het printen zelf zonder gedoe.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen XPS en PDF?
Beide zijn vaste documentformaten die de opmaak behouden. PDF (van Adobe) is wereldwijd de de-factostandaard en wordt overal ondersteund. XPS is de variant van Microsoft en zit diep in Windows verweven, maar wordt buiten dat ecosysteem veel minder gebruikt.
Wat is het verschil tussen .xps en .oxps?
.xps is het oorspronkelijke Microsoft-formaat. .oxps is OpenXPS, de latere versie die overeenkomt met de internationale ECMA-388-standaard. Nieuwere Windows-versies slaan XPS-bestanden vaak op als .oxps.
Moet ik me bij cloudprinten met XPS bezighouden?
In de praktijk niet. Je cloudprint-software regelt de verwerking van printopdrachten automatisch, zodat jij je kunt richten op beleid en beheer in plaats van op formaten.